Osteoporose: zorg voor sterke botten
Bij osteoporose, ook botontkalking genoemd, worden je botten brozer. Daardoor kan een kleine val al een breuk veroorzaken, bijvoorbeeld in je pols, heup of ruggenwervel. Je merkt er vaak niets van tot er een breuk ontstaat. Ook mannen kunnen osteoporose krijgen.
Je kunt je risico op breuken verkleinen: met beweging, goede voeding, valpreventie en zo nodig medicatie.
Wanneer bespreek je dit met je huisarts?
| Herken je dit? | Wat doe je? |
|---|---|
| Een breuk na een kleine val Bijvoorbeeld vanuit staande hoogte, vooral na je 50e. | Laat je botgezondheid beoordelen. Na een breuk is de kans op een volgende breuk groter. |
| Langdurig cortisone in tabletten Of bepaalde hormoonbehandelingen bij borst- of prostaatkanker. | Bespreek tijdig of je botbescherming nodig hebt. Stop je medicatie niet zelf. |
| Andere risicofactoren Een ouder met een heupbreuk, laag lichaamsgewicht, vroege menopauze, roken of vaak vallen. | Bespreek je risico, zeker na de menopauze of vanaf 50 jaar. Sommige aandoeningen verhogen het risico ook. |
| Duidelijk kleiner geworden of een krommere rug | Laat dit nakijken. Een ingezakte wervel kan soms weinig pijn geven. |
Plots hevige rugpijn, ook zonder duidelijke val? Neem snel contact op, zeker bij gekende osteoporose of andere risicofactoren. Een wervelbreuk moet dan worden overwogen.
Heb ik een botmeting nodig?
Niet iedereen heeft automatisch een scan nodig. We bekijken eerst je leeftijd, eerdere breuken, medicatie, aandoeningen en valrisico. Soms gebruiken we FRAX, een hulpmiddel dat je kans op een breuk inschat.
Een DXA-scan of botdensitometrie meet de botdichtheid, meestal van heup en onderrug. Het onderzoek is pijnloos, gebruikt weinig straling en duurt ongeveer 15 minuten. Soms zijn bloedonderzoek of beelden van de wervels nodig om oorzaken of breuken op te sporen.
Osteopenie betekent een verminderde botdichtheid. Of behandeling nodig is, hangt af van je totale breukrisico, niet alleen van het cijfer op je scan.
Wat kun je zelf doen?
| Voor je botten | Praktisch |
|---|---|
| Beweeg regelmatig | Combineer wandelen of traplopen met spierversterkende oefeningen en evenwichtstraining. Bij wervelbreuken of valgevaar helpt een kinesist je veilig op weg. |
| Eet voldoende calcium en eiwitten | Kies bijvoorbeeld melk, yoghurt, kaas of calciumverrijkte alternatieven. Eiwitten haal je ook uit eieren, vis, vlees, peulvruchten en tofu. |
| Bespreek supplementen | Bij osteoporose streven we meestal naar ongeveer 1.200 mg calcium per dag, voeding en supplement samen. Vitamine D is vaak nodig, doorgaans 800–1.000 IE per dag. We stemmen dit af op jouw situatie; neem niet op eigen initiatief hoge dosissen. |
| Voorkom vallen | Zorg voor goed licht, stevige schoenen en vrije looppaden. Laat duizeligheid, je zicht en medicatie die suf maakt beoordelen. |
| Rook niet en beperk alcohol | Vraag gerust hulp bij stoppen met roken. Veel alcohol verhoogt het risico op vallen en breuken. |
Wanneer is medicatie nodig?
Bij een hoog breukrisico kan medicatie nieuwe breuken helpen voorkomen. Vaak gaat het om een bisfosfonaat, als tablet of infuus. Andere mogelijkheden zijn denosumab of, bij een zeer hoog risico, een behandeling die de botopbouw stimuleert. We kiezen samen op basis van je risico, gezondheid en voorkeur.
Calcium en vitamine D vervangen deze behandeling niet. Ook als je geen pijn hebt, kan medicatie nodig zijn.
Krijg je denosumab (Prolia)? Stel een injectie niet zelf uit en stop niet zonder overleg. Ongepland stoppen verhoogt de kans op wervelbreuken. Er is dan een plan voor vervolgmedicatie nodig.
Opvolging en terugbetaling
We volgen op of de behandeling lukt en goed verdragen wordt, en bepalen wanneer een nieuwe botmeting zinvol is. Voor terugbetaling van een DXA-scan gelden Belgische voorwaarden; een vergoed onderzoek kan doorgaans pas na 5 jaar worden herhaald. Een vroegere controle kan medisch wel nodig zijn. Vraag vooraf naar de kosten.
Maak een afspraak om je risico of scanresultaten te bespreken. Breng je medicatielijst, supplementen en eventuele eerdere botmetingen mee. Contacteer de praktijk →
Bronnen en meer informatie
Gebaseerd op de Belgian Bone Club-richtlijn (2020) en de NOGG-richtlijn (2024). Praktische informatie over het onderzoek en terugbetaling: VITAZ – botdensitometrie.
Informatie nagekeken op 7 oktober 2026. Je persoonlijk advies kan verschillen naargelang je gezondheid en behandeling.